قسمت کنترل متغیر پمپ متغیر اساساً توسط پل کامل هیدرولیک یا نیم پل هیدرولیک انجام می شود و پل کامل هیدرولیک یا نیم پل هیدرولیک از مقاومت مایع ثابت یا مقاومت مایع متغیر تشکیل شده است. بنابراین لازم است ابتدا مقاومت مایع و پل مایع مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
مقاومت مایع پدیده ای است که در آن فشار به دلیل اتلاف انرژی ناشی از اصطکاک چسبناک مایع در هنگام عبور مایع از خط لوله کاهش می یابد. مقاومت کلی مایع به این صورت است که هر شیر هیدرولیکی که بتواند به صورت موضعی ناحیه جریان مایع را برای ایجاد افت فشار (مشخصات مقاومت) تغییر دهد یا در صورت وجود اختلاف فشار معین، دبی (مشخصات کنترلی) و موارد مشابه را توزیع و تنظیم کند. سازه هایی مانند سوراخ های دیواره نازک، سوراخ های کوتاه، سوراخ های باریک، شکاف ها و غیره را مقاومت مایع می گویند. مقاومت مایع را می توان به مقاومت خطی و مقاومت موضعی تقسیم کرد. انواع مقاومت مایع باید معادله فشار جریان را برآورده کند. از این مفهوم گسترده، می توان دریافت که عملکرد اساسی مقاومت مایع شامل دو جنبه است، باک ویژگی های مقاومت آن است (فشار قبل و بعد از مقاومت مایع می تواند بسیار متفاوت باشد) و محدودیت جریان ویژگی های کنترل آن است (تغییر). اندازه مقاومت مایع می تواند جریان عبوری را تغییر دهد). با شروع از عملکردهای اساسی دو جنبه مقاومت مایع، در حال حاضر انواع مختلفی از کاربردها وجود دارد.
1) پل هیدرولیک (نیمه پل هیدرولیک) مقاومت مایع.
2) مقاومت مایع میرایی دینامیکی.
3) مقاومت مایع بازخورد فشار دینامیکی.
4) پورت های مختلف شیر کنترل:
① درگاه شیر به طور کلی ثابت (مساحت درگاه شیر برابر با مساحت مسیر جریان است)
② پورت دریچه متغیر عمومی (حداکثر مساحت درگاه شیر بزرگتر یا مساوی با مساحت کانال جریان است)
③ پورت سوپاپ جهت متناسب (مساحت کانال حداقل 4 برابر حداکثر سطح دریچه دریچه است)
مقاومت مایع را می توان به موارد زیر تقسیم کرد:
1) مقاومت مایع ثابت (باز یا دیافراگم بدون تغییر).
2) مقاومت مایع قابل تنظیم (می تواند مستقیماً باز شدن آن را به صورت دستی یا مکانیزم تنظیم کند).
3) مقاومت مایع قابل کنترل (می توان آن را با سیگنال کنترل از طریق آهنربای الکتریکی و غیره کنترل کرد، باز شدن آن مستقیماً توسط ورودی تعیین نمی شود، بلکه توسط نیروی هسته دریچه تعیین می شود).
